Bệnh ung thư đang là gánh nặng cho nhiều cá nhân và gia đình tại Việt Nam với 182.563 ca mắc mới hằng năm, tỉ lệ tử vong cao ở nhiều loại ung thư (theo số liệu của Globocan 2020). Trong đó, việc bệnh nhân không theo điều trị tiêu chuẩn và không được chăm sóc thích hợp để giảm nhẹ triệu chứng đang là những vấn đề nan giải hiện nay. Một trong những nguyên nhân sâu xa dẫn tới thực trạng này là thiếu thông tin, thiếu kiến thức. 

Thực tế, số bệnh viện và nhân viên y tế có chuyên môn về điều trị ung thư còn ít và thường không có đủ thời gian chăm sóc tư vấn cho bệnh nhân thích hợp, kịp thời. Mặt khác, với hiểu biết ít ỏi về ung thư, cộng thêm tâm trạng lo lắng và mất bình tĩnh, người bệnh và người thân khó tìm đúng thông tin cần thiết. Nhiều trường hợp bệnh nhân bỏ điều trị chính thống, bỏ qua thời gian vàng trong điều trị; tốn chi phí hàng trăm triệu cho các liệu pháp không chính thống mà vẫn “tiền mất tật mang”, thậm chí là tử vong.

Do đó, hướng dẫn mỗi bệnh nhân chủ động tìm ra con đường đúng đắn giúp họ sống lâu nhất với chất lượng cuộc sống tốt nhất trong quá trình điều trị là vấn đề cần được đặc biệt quan tâm. Đặc biệt, tại Việt Nam, công việc này còn khó khăn gấp bội vì thiếu hụt nguồn lực y tế, nguồn lực xã hội và dân trí y tế nói chung vẫn còn thấp so với các nước khác.

Hiện tại, hầu hết bệnh viện chuyên điều trị ung thư tại Việt Nam đều bị quá tải và thiếu nhân lực chuyên môn, kinh nghiệm để có thể tư vấn định hướng thông tin cho bệnh nhân và gia đình một cách chuẩn xác. Một số website cung cấp kiến thức về ung thư tuy đã ra đời nhưng nhiều bệnh nhân vẫn không tiếp cận được thông tin đúng vì bệnh tình có thể phức tạp, cần cá nhân hoá điều trị. Trong khi đó, bệnh nhân, người thân lại không đủ khả năng tìm kiếm, xử lý thông tin y khoa. 

Thiếu hiểu biết, thiếu thông tin không chỉ ảnh hưởng tới quá trình điều trị của bệnh nhân mà còn tạo ra những khoảng trống kiến thức về phòng ngừa - điều trị ung thư trong xã hội. Vì vậy, các hoạt động của Y học cộng đồng là rất cần thiết để hình thành cộng đồng người dân có hiểu biết đúng về ung thư. Từ đó khoảng trống này sẽ dần được lấp đầy, góp phần cải thiện tình trạng hoãn bỏ điều trị (bao gồm chăm sóc giảm nhẹ), giúp người bệnh có thời gian sống lâu hơn và chất lượng cuộc sống tốt hơn. 

Tính sáng tạo của dự án nằm ở hình thức tuyển chọn, huấn luyện và kết nối các cộng tác viên mới có nhiệt huyết, muốn giúp cộng đồng dưới sự hỗ trợ, hướng dẫn của các bác sĩ và nhà chuyên môn công tâm qua hình thức trực tuyến. Hệ thống bài giảng và nguồn thông tin chính xác về ung thư có thể sử dụng và nhân rộng rộng rãi tại các địa phương trong tương lai.

Khóa học Thông thái về Ung thư được tổ chức trực tuyến qua Zoom Meeting trong 2 ngày cuối tuần để những người quan tâm tới ung thư trong cả nước có thể tham gia dễ dàng. Mỗi khoá sẽ có 4-5 giảng viên hỗ trợ, có bài kiểm tra (trắc nghiệm) trước và sau khóa học, cũng như bảng hỏi nhận phản hồi, góp ý. Các thông tin về bài giảng cũng được chia sẻ sau mỗi khoá để các học viên tự ôn lại bài. Chi phí triển khai cho 1 khóa khoảng 10 triệu đồng và thường được một số nhà hảo tâm hỗ trợ một phần tài chính. 

Với webinar Nghìn lẻ một đêm Ca (K), kinh phí dự trù khoảng 10 triệu đồng/kỳ/tháng nhưng hiện vận hành trên tinh thần tình nguyện với sự hợp tác của các diễn giả khách mời đa ngành, bao gồm cả bệnh nhân và người thân. Lợi ích kinh tế tuy khó đong đếm vì đây là hình thức tiếp cận mở, miễn phí và hoàn cảnh của mỗi bệnh nhân cũng khác nhau. Tuy nhiên, nghiên cứu tại Hoa Kỳ về lay navigation program cho thấy việc tổ chức mạng lưới người dân có hiểu biết về ung thư để hỗ trợ người bệnh ra quyết định đúng về điều trị ung thư đã có thể giúp tiết kiệm chi phí điều trị, giảm số lần nhập viện cấp cứu với can thiệp xâm lấn nhưng cải thiện chất lượng cuộc sống và sự hài lòng về quá trình điều trị ung thư. 

Để tiếp cận tới nhiều nhóm đối tượng, thông tin về webinar và khóa học sẽ được đăng tải trên mạng xã hội (Facebook) và các nhóm hội liên quan. Ngoài ra, các học viên cũ của khóa học cũng giúp lan tỏa thông tin và mời bạn bè xung quanh tham gia.